polifenol/antioksidan
12 madde
- Alfa-Lipoik Asit (ALA)Alfa-lipoik asit, kükürt içeren, vücudumuzun kendi ürettiği ve kırmızı et, sakatat, ıspanak gibi besinlerde de bulunan özel bir bileşiktir. Onu benzersiz kılan şey, hem suda hem yağda çözünebilmesidir; bu yüzden ona "evrensel antioksidan" denir. ALA'nın iki temel görevi var.
- AntosiyaninlerAntosiyaninler; yaban mersini, böğürtlen, vişne, nar, kara üzüm ve mor lahana gibi mor, kırmızı ve mavi renkli meyve-sebzelere o canlı rengini veren doğal bitki pigmentleridir. Türkiye vişne, nar, kara üzüm ve kuşburnu açısından oldukça zengin.
- Apigenin & LuteolinApigenin ve luteolin, bitkilerde bulunan flavonoid ailesinin "flavon" üyeleridir. İkisi de kardeş gibi benzese de birbirini tamamlayan farklı güçlü yanlara sahiptir. Apigenin, en çok papatya, maydanoz ve kerevizde bulunur.
- EGCG (Yeşil Çay)EGCG, fermente edilmemiş yeşil çayın (Camellia sinensis) en bol ve en aktif bileşenidir. Bir tür polifenol olan bu madde, güçlü bir antioksidan gibi davranır; yani hücrelere zarar veren "serbest radikaller"i temizlemeye ve oksidatif stresi azaltmaya yardımcı olur. Kilo yönetiminde ne kadar etkili?
- Ellajik Asit & Urolitin AEllajik asit; nar, ahududu, çilek, ceviz ve dutta doğal olarak bulunan bir polifenoldür. Ama işin ilginç yanı şu: vücudumuz ellajik asidi olduğu gibi kullanamaz. Bunun için üç aşamalı bir dönüşüm gerekir — büyük moleküller önce ellajik aside, sonra da bağırsak bakterileri sayesinde asıl aktif bileşik olan urolitin A'ya…
- FisetinFisetin, en çok çilekte bulunan; ayrıca elma, hurma, üzüm ve soğanda da rastlanan doğal bir bitki bileşiğidir (flavonol). Kersetinin akrabası olan bu polifenol, son yıllarda "sağlıklı yaşlanma" araştırmalarının en umut verici doğal maddelerinden biri olarak öne çıkıyor. Peki neden bu kadar ilgi çekiyor?
- HesperidinHesperidin, turunçgillerin — özellikle portakal ve mandalinanın genellikle atıp ziyan ettiğimiz beyaz kısmı (albedo) ve kabuğunda bulunan bir bitkisel bileşiktir. Eskiden yanlışlıkla "vitamin P" denirdi ama aslında bir vitamin değil, bir polifenoldür.
- Kafeik & Klorojenik AsitKafeik asit ve klorojenik asit; başta kahve olmak üzere yerelması, kuşburnu, elma ve patateste bulunan bitkisel antioksidanlardır (polifenoller). ⚠️ İsim benzerliğine aldanmayın: "Kafeik asit", kafeine benzese de tamamen farklı bir moleküldür.
- KersetinKersetin, doğada en sık karşılaştığımız bitkisel renk maddelerinden (flavonol) biridir. Özellikle kırmızı soğan, elma kabuğu, kapari, üzüm ve çay gibi besinlerde bulunur. Güçlü bir antioksidan olmasının yanında asıl bilinen özelliği, vücutta "doğal antihistaminik" gibi davranmasıdır.
- KurkuminKurkumin, zerdeçalın (köri baharatına o canlı sarı rengini veren bitki) içindeki en aktif bileşendir. Ayurveda geleneğinde binlerce yıldır iltihaba karşı kullanılıyor. Vücutta iltihabı tetikleyen sinyalleri (NF-κB, TNF-α, IL-6 gibi) kısarak çalışır; bir yandan da güçlü bir antioksidan gibi davranır.
- PterostilbenPterostilben, ünlü antioksidan resveratrolün doğal bir "akrabası"dır. Başlıca yaban mersini, üzüm ve kırmızı sandal ağacında bulunur. En büyük artısı emiliminin çok yüksek olmasıdır. Resveratrolün en büyük derdi vücutta neredeyse hiç emilmemesidir (~%1).
- ResveratrolResveratrol; üzüm kabuğu, kırmızı şarap ve özellikle Japon knotweed bitkisinde bulunan bir polifenoldür. Bitkilerin strese ve enfeksiyona karşı ürettiği bir tür savunma molekülüdür. "Fransız paradoksu" ve kırmızı şarap teorisiyle popüler olmuştur; ancak şaraptaki miktar, takviye dozlarının çok altında kalır.