amino asit

16 madde

• BCAABCAA (dallı zincirli amino asitler), üç temel amino asidin bir araya gelmesiyle oluşur: lösin, izolösin ve valin (genelde 2:1:1 oranında). Adını dallanmış yapısından alır ve ilginç bir özelliği vardır: çoğu amino asit karaciğerde işlenirken, BCAA doğrudan kasta kullanılır.
• Beta-AlaninBeta-alanin, vücudumuzda özel bir görevi olan bir amino asittir. Tek başına değil, asıl işini karnozin adlı bir maddeye dönüşerek yapar. Karnozini, kasların içinde çalışan bir "asit süngeri" gibi düşünebilirsiniz. Yoğun egzersizde kaslarda asit birikir, ortam asitlenir ve o bildiğimiz "yanma" hissiyle yorgunluk başlar.
• GlisinGlisin, vücudumuzdaki en küçük ve en basit amino asittir. Adını Yunancadaki "tatlı" kelimesinden alır, çünkü hafif tatlı bir tadı vardır. Vücut onu kendi üretebilir, ancak kollajen ve detoks ihtiyacı yüksek olduğunda —özellikle modern beslenmede kollajen az alındığından— dışarıdan biraz destek işe yarayabilir.
• GlutaminGlutamin, vücudumuzun kendi ürettiği bir amino asittir; kanda en bol bulunan serbest amino asit olması bu yüzden şaşırtıcı değil. Normal şartlarda kaslarımız yeterince üretir, ama ağır travma, yanık, ameliyat veya kritik hastalık gibi yoğun stres durumlarında ihtiyaç üretimi aşabilir.
• GlutatyonGlutatyon (GSH), vücudumuzun kendi ürettiği "ana antioksidan"dır. Üç amino asidin (glisin, sistein, glutamat) birleşmesiyle oluşan küçük bir moleküldür ve her hücrede, özellikle karaciğerde bol bulunur.
• HMBHMB (beta-hidroksi beta-metilbütirat), dallı zincirli amino asit olan lösinin vücutta üretilen bir yan ürünüdür. Aldığımız lösinin yalnızca %5 kadarı HMB'ye dönüştüğü için, doğrudan HMB almak çok daha verimlidir; 3 gram HMB kabaca 60 gram lösine denk gelir.
• KollajenKollajen, vücudumuzdaki toplam proteinin yaklaşık üçte birini oluşturan bir "yapı iskelesi" proteinidir. Cildimizde, kemiklerimizde, eklem kıkırdaklarımızda ve tendonlarımızda bulunur; dokularımızı bir arada tutan yapı taşı gibi düşünebilirsiniz.
• KreatinKreatin, vücudumuzda doğal olarak bulunan ve kaslarımızın "hızlı enerji deposu" gibi çalışan bir bileşiktir. Kısa ve patlayıcı eforlarda (5-30 saniye) kaslarınıza anında yakıt sağlar; yani bir sprint, ağır bir kaldırış ya da tekrarlı yüksek yoğunluklu hareketlerde devreye girer.
• L-Arjinin & SitrulinArjinin ve sitrulin, vücutta nitrik oksit (NO) üretimini destekleyen iki amino asittir. Nitrik oksit, damar duvarındaki kasları gevşeterek damarları genişletir; böylece kan akışı artar ve kan basıncı hafifçe düşer. Kısacası bu ikili, kanın vücutta daha rahat dolaşmasına yardımcı olur.
• L-KarnitinL-Karnitin, vücudunuzun lizin ve metiyonin adlı amino asitlerden ürettiği, ayrıca kırmızı ette bolca bulunan bir amino asit türevidir (adındaki "carn-" zaten "et" anlamına gelir).
• L-TheanineTeanin, başta çayda (Camellia sinensis) bulunan bir amino asittir. Çayın o kendine has hafif tadını ve kahveden farklı olarak verdiği "sakin ama uyanık" hissi büyük ölçüde ona borçluyuz. Teaninin imza özelliği tam da bu: rahat ama odaklı bir zihinsel durum oluşturması.
• L-TirozinTirozin, vücudun kendi başına üretebildiği ama bazı durumlarda dışarıdan desteğe ihtiyaç duyabildiği bir amino asittir. En önemli görevi, beynimizin "gaz pedalı" sayılan bazı kimyasalların (dopamin, noradrenalin, adrenalin) hammaddesi olmasıdır.
• NAC (N-Asetil Sistein)NAC, vücudumuzun sistein adlı amino asidinin daha kararlı ve kolay emilen bir hâlidir. En önemli görevi, hücrelerimizin "baş antioksidanı" sayılan glutatyon un yapımına yardımcı olmaktır.
• Protein TozlarıProtein tozları, kaslarımızın yapı taşı olan amino asitleri pratik bir şekilde almamızı sağlayan takviyelerdir. Aralarındaki temel fark ise ne kadar hızlı sindirildikleri ve amino asit profilleridir.
• TaurinTaurin, vücudumuzun sisteinden ürettiği, kükürt içeren bir amino asit türevidir. Adını ilk kez boğa safrasından izole edildiği için alır ve enerji içeceklerinin tanıdık bir bileşenidir.
• Triptofan & 5-HTPTriptofan, vücudumuzun kendi başına üretemediği, dışarıdan almamız gereken bir amino asittir. Vücutta önce 5-HTP'ye, oradan da mutluluk ve huzur hormonu olarak bilinen serotonine, geceleri ise uyku hormonu melatonine dönüşür.